Coraz więcej rodziców zauważa u swoich dzieci spłaszczenie głowy lub asymetrię ułożeniową. W wielu przypadkach jest to związane z odwracalnymi samoistnie napięciami tkanek, niemniej jednak czasem może wymagać konsultacji ze specjalistą.
Nie każda asymetria jest powodem do niepokoju, ale warto wiedzieć, kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty.
Jak wygląda nieprawidłowy kształt głowy u niemowlęcia?
Najczęściej spotykane są:
- spłaszczenie jednej strony głowy (plagiocefalia)
- spłaszczenie tyłu głowy (brachycefalia)
- asymetria twarzoczaszki
- preferowanie jednej strony podczas leżenia
- ustawienie głowy stale w jedną stronę
Często towarzyszy temu także:
- ograniczenie ruchomości szyi np.kręcz szyi; kiss syndrome
- wzmożone napięcie mięśniowe w obręczy barkowej oraz dalsze kompensacje w tułowiu
- trudności w układaniu dziecka na brzuchu i przyjmowaniem przez dziecko aktywnej pozycji na brzuszku
Skąd biorą się te nieprawidłowości?
Do najczęstszych przyczyn należą:
- długotrwałe przebywanie płodu w jednej pozycji w brzuszku mamy
- trudny poród
- asymetria ułożeniowa
- kręcz szyi albo wrodzony albo nabyty
- wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe
- ograniczona aktywność dziecka
Jak wygląda diagnoza?
Diagnoza opiera się przede wszystkim na dokładnym badaniu i obserwacji dziecka.
Fizjoterapeuta ocenia:
- kształt głowy
- symetrię ciała
- zakres ruchu w poszczególnych partiach szyi
- napięcie mięśniowe
- sposób układania się dziecka
W razie potrzeby może zostać zalecona konsultacja lekarska lub dodatkowa diagnostyka.
Czy deformacja główki może się sama wyrównać?
To pytanie kieruje do mnie bardzo wielu rodziców. Odpowiedź zależy od wielu czynników.
W niektórych przypadkach – tak, szczególnie przy niewielkich zmianach i odpowiedniej pielęgnacji.
Jednak gdy:
- asymetria się pogłębia
- dziecko stale układa głowę w jedną stronę
- widoczna jest deformacja czaszki
warto jak najszybciej rozpocząć terapię neurorozwojową
Jak wygląda leczenie?
Terapia jest dobierana indywidualnie i może obejmować:
- terapię manualną
- ćwiczenia wspierające rozwój ruchowy
- naukę prawidłowej pielęgnacji i noszenia dziecka
- zmianę sposobu układania niemowlęcia
W przypadku współistniejącego kręczu szyi terapia skupia się również na poprawie ruchomości stawów kręgosłupa szyjnego i symetrii ciała.
W większości przypadków im wcześniej rozpocznie się terapię, tym lepsze i szybsze efekty.
Kiedy zgłosić się do specjalisty?
Warto skonsultować się z fizjoterapeutą, jeśli:
- główka dziecka jest wyraźnie spłaszczona
- dziecko preferuje jedną stronę
- pojawia się asymetria ciała
- masz wątpliwości co do rozwoju dziecka
W naszym gabinecie prowadzona jest fizjoterapia niemowląt w Krakowie, dostosowana indywidualnie do potrzeb każdego dziecka.
Bibliografia
- American Academy of Pediatrics – Positioning and SIDS prevention guidelines
- Congress of Neurological Surgeons – Guidelines for the management of positional plagiocephaly
- National Institutes of Health – Infant skull deformation and management
- materiały edukacyjne: profil FB „plagiocefalia kręcz szyi i asymetria ułożeniowa”